Kalıp prangaları

Birkaç zamandır yavaşlamaya fırsatım oldu ve tarifsiz, doyumsuz gözlemler yapabildim. Bu gözlemler için öyle çok büyük planlamalar yapmadım. Sadece öylesine baktığımı düşündüğüm anda  fark etmeyibaşardığım deneyimler.

 

Birincisi ve belki de en önemlisi kalıplar. Örneğin “ne kadar olumsuz düşünmeye, konuşmaya, görmeye yatkın olduğumuz” kalıbı.

 

Bir küçük egzersiz sonrasında takımdan geri dönüş almak için sorulan soruya verilen yanıtlar “şunu yapamadık, bunu düşünemedik, onu görmeliydik” şeklindeydi. Takım işi yapamadığını düşünüyordu. Oysaki takım o kadar güzel bir birliktelikle bütünsel bir yapı olmuş ve ellerinden gelenin en iyisini yapmıştı ki.

 

Neden insan en çok başarısızlığa, olumsuzluğa ya da negatif olan unsurlara bu kadar yoğunlaşır. Konuşmaya “şunu iyi yaptımla” başlamaktan, kendini takdir etmkten bu kadar çekiniyor? Değersizlik aşısı sanki küçükken hepimize yapılmış gibi. Aşı olmamak için aşı günü okulu kıranlar ancak bu pranganın esaretinde yaşamıyor.

 

Her ne olursa olsun, olanın içinden güzeli bulmak ve söze onla başlamak belki de dünyayı değiştirebilir.

 

“Hedefe odaklanmalıyım” kalıbı yakından incelenmeye layık bir kalıp. Sanki hedefe bu kadar odaklanmak bizi başka şeylerden uzaklaştırıyor gibi. Hedefe odaklanmak ve tüm olayı sadece hedefin gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinden değerlendirmek, sürecin güzelliğini düşünmeyi, takdir etmeyi, görmeyi engelliyor. Gözler bağlı eldeki topu koyacağı kovayı bulmak için sekiz kişinin bir dans akışı içinde hareket ettiği oldukça bariz ortadayken tüm değerlendirme topu kovaya koyup koymama üzerinden yapılıyor. Bu kadar odaklanmak iyi değil.

 

Diğer bir kalıp ise şu kahrolası kuraldan teşekkül kalıplar. Elimizi kolumuzu, düşünmemizi, görme ve çözme yeteneğimizi ne kadar kısıtladığını fark ettim. “Bu böyle yapılır” kalıbı olayın dışına çıkmamızı ve oradan konuya bakmamızı engelliyor.

 

Küçük deneyler yapıyoruz. Bir kibrit kutusu, birkaç raptiye ve doğum günü mumları. Duvar panosuna sadece bu araçların kullanılarak mumun monte edilmesini, risk oluşturmadan yakılmasını istiyoruz. Hedefe kilitlenme bu süreçte söylenmeyen kuralları söylenmiş gibi algılayıp, aslında var olmayan kuralların sınırlarında çözümler üretilmeye çalıştırıyor. Denmediği halde, ortada bu kuralı var eden şey nedir?

 

Zannetmek.

 

Zan ettiğimiz şeyi bize düşündüren şey ise pek tabi ki kalıplarımız.

 

O kadar kural koymaya ve kurallar içinde olmaya alışmışız ki. Bu bizim kalıbımız. Kuralsız yaşayamamaktan daha çok var olan kuralı sorgulamamak kalıbımız. Bazen olmadığı halde bir başka yerden kuralı alıp olaya sokuyoruz. Ve işin en garibi kurallar her şeyden daha kolay kabul görüyor.

 

Ve tabi ki son değil. Çevremde olagelen mucizeleri fark etmeye devam edeceğim ama beni en çok etkileyen “yetişkin insan olma kalıbı”. İçindeki çocuksu yönün ortaya çıkmasına izin verilen anlarda ancak insanların gerçeklerini görebileceğimi düşünmeme neden olan son bir gözlem. Eğlenme fırsatı tanındığına, çocuksu davranmaktan çekinme bırakıldığında, yetişkin maskesinden sıyrıldığında, çocukken en sevdiği işleri yapmasına yani oyun oynamasına fırsat tanındığında büyüklerin en karmaşık problemlere dahi nasıl yaratıcı çözümler bulunduğunu görmek beni “şu çok ciddi olmasıyla övünülen, cezayla korkutmanın hüküm sürdüğü, yukardan bakmanın hakim olduğu eğitim sistemini” bir daha düşünmeye götürdü.

 

Eğitimden beklenen nedir ki? Bilgiyi uygulamaya dökmek mi? O öyle olmuyor.

 

Keyif almadan yapılan işlerin, eğitim de dahil, yaşam sürelerinin kısalığı sizi hiç şaşırtmıyor mu?

 

Yazar: berraligezgin

Tutkulu bir öğrenci...

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s